พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 – 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484) เป็นพระมหากษัตริย์สยาม รัชกาลที่ 7 แห่งราชวงศ์จักรี เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 จนกระทั่งสละราชสมบัติใน พ.ศ. 2478 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกที่ทรงเผชิญกับการเปลี่ยนผ่านสู่ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ หลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชสมภพในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และประสูติแต่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง หลังการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระเชษฐา พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์ ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจสำคัญ อาทิ การจัดตั้ง สภากรรมการองคมนตรี ตรากฎหมายควบคุมกิจการสาธารณูปโภคและการเงิน วางรากฐานระบบเทศบาล โปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งสำนักหอสมุดแห่งชาติ ปฏิรูปการศึกษามหาวิทยาลัย ยกระดับหลักสูตรถึงระดับปริญญาตรี สถาปนาราชบัณฑิตยสภา เป็นสถาบันกลางทางวิชาการของชาติ และโปรดเกล้าฯ ให้จัดพิมพ์พระไตรปิฎกฉบับอักษรไทยสมบูรณ์ ("พระไตรปิฎกสยามรัฐ") เพื่อเผยแพร่และธำรงพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน รัฐธรรมนูญแก่ประชาชนหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 หลังการสละราชสมบัติ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี เสด็จประทับ ณ ประเทศอังกฤษ มิได้เสด็จนิวัติพระนคร ด้วยเหตุที่มิได้ทรงมีพระราชโอรสธิดา คณะรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎร จึงได้อัญเชิญพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร พระราชโอรสในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ขึ้นครองราชย์ในพระชันษา 9 พรรษา การขึ้นครองราชย์ดังกล่าวเป็นการเปลี่ยนผ่านราชสกุลมหิดลสู่ราชบัลลังก์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต ณ เทศมณฑลเซอร์รีย์ ประเทศอังกฤษ ด้วยพระชนมายุ 47 พรรษา ส่วนสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ยังทรงพระชนม์ชีพหลายทศวรรษ และทรงดำรงบทบาทในการธำรงพระเกียรติประวัติของพระบรมราชสวามี พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้รับการขนานนามว่า "กษัตริย์นักประชาธิปไตย" เนื่องด้วยพระราชดำริและพระราชหฤทัยอันแน่วแน่ในการสละอำนาจสมบูรณ์ของพระมหากษัตริย์ เพื่อมอบอำนาจการปกครองแก่ประชาชน และทรงยอมรับบทบาทในฐานะพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญพระองค์แรกของสยาม องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ยกย่องพระเกียรติคุณของพระองค์ ให้ทรงเป็นบุคคลสำคัญของโลก เนื่องในโอกาสครบรอบ 120 ปีพระราชสมภพ เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556 และครบรอบ 100 ปี การเสด็จพระราชดำเนินกลับประเทศไทย เมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2558

โปรไฟล์นี้ดึงจาก Wikidata และ Thai Wikipedia โดยอัตโนมัติ จัดทำเพื่อเป็นดัชนีบุคคลไทยที่มีข้อมูลสาธารณะบนโลกออนไลน์ ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตามแหล่งอ้างอิงต้นทาง