พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (พระราชสมภพ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470 – เสด็จสวรรคต 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559) เป็นพระมหากษัตริย์ไทย รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี และเป็นพระมหากษัตริย์ที่มีพระชนมพรรษามากที่สุดตามประวัติศาสตร์ไทย ครองราชย์ตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 ด้วยพระปรมาภิไธย พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร จนสวรรคตใน พ.ศ. 2559 พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ที่ครองราชย์ยาวนานมากที่สุดตลอดกาลในประเทศไทย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และทวีปเอเชีย พระองค์ยังเป็นประมุขแห่งรัฐที่ดำรงตำแหน่งนานที่สุดในโลกในขณะทรงพระชนม์ นับตั้งแต่การสวรรคตของจักรพรรดิโชวะแห่งญี่ปุ่นใน พ.ศ. 2532 กระทั่งสวรรคตใน พ.ศ. 2559 อีกทั้งเป็นพระมหากษัตริย์ที่ดำรงตำแหน่งนานที่สุดตลอดกาลอันดับที่ 3 ของโลก ด้วยระยะเวลาในราชสมบัติทั้งสิ้น 70 ปี 4 เดือน 4 วัน รวมถึงด้วยพระชนมพรรษาจึงทรงเคยเป็นพระกุลเชษฐ์แห่งราชวงศ์จักรีลำดับที่ 28 โดยทรงดำรงตำแหน่งนี้นับตั้งแต่การสิ้นพระชนม์ของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระนครปฐมบรมขัตติยานี มหาธีรราชธิดา เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 และเป็นพระมหากษัตริย์ไทยเพียง 1 ใน 2 พระองค์ที่ทรงเคยเป็นพระกุลเชษฐ์ด้วยพระชนมพรรษา (อีกพระองค์คือพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช) พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470 ที่โรงพยาบาลเคมบริดจ์ (ปัจจุบัน โรงพยาบาลเมาต์ออเบิร์น) เมืองเคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐ เป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก กับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และเป็นพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวกับสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ และได้ทรงหยุดยั้งการกบฏ เช่น กบฏเมษาฮาวายใน พ.ศ. 2524 และกบฏทหารนอกราชการใน พ.ศ. 2528 กระนั้น ในสมัยของพระองค์ได้มีการทำรัฐประหารโดยทหารหลายคณะ เช่น จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ใน พ.ศ. 2500 , พลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน ใน พ.ศ. 2549 และ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ใน พ.ศ. 2557 ตลอดระยะเวลา 70 ปีที่ทรงครองราชย์ มีนายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่ง 26 คน โดยเริ่มต้นที่ ปรีดี พนมยงค์ และสิ้นสุดลงที่ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ประชาชนชาวไทยส่วนใหญ่เคารพพระองค์ อนึ่ง ตามรัฐธรรมนูญ พระมหากษัตริย์ทรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ และผู้ใดจะละเมิดมิได้ ส่วนประมวลกฎหมายอาญาบัญญัติไว้ว่า การดูหมิ่น หมิ่นประมาท หรืออาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์เป็นความผิดอาญา คณะรัฐมนตรีหลายชุดที่ได้รับการเลือกตั้งมาก็ถูกคณะทหารล้มล้างไปด้วยข้อกล่าวหาว่านักการเมืองผู้ใหญ่หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ กระนั้น พระองค์เองได้ตรัสเมื่อ วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2548 ว่า สาธารณชนพึงวิพากษ์วิจารณ์พระองค์ได้ พระองค์ทรงเป็นที่สรรเสริญในประเทศไทยเกี่ยวกับพระราชดำริในเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โคฟี แอนนัน เลขาธิการสหประชาชาติได้ถวายรางวัลความสำเร็จสูงสุดด้านการพัฒนามนุษย์แด่พระองค์ ในฐานะที่ทรงอุทิศพระองค์พัฒนามนุษย์ด้านคุณภาพชีวิตของประชาชนทั่วประเทศ เป็นรูปพานทรงกลม ทำด้วยเงินบริสุทธิ์ ประกาศราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติคุณเนื่องในโอกาสที่ทรงครองราชย์ครบ 60 ปี เป็นรางวัลชิ้นแรกของโครงการ ด้านสินทรัพย์ของพระองค์ นิตยสาร ฟอบส์ จัดอันดับให้พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ที่มีพระราชทรัพย์มากที่สุดในโลกตั้งแต่ พ.ศ. 2551 ถึง พ.ศ. 2556 เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2557 พระองค์มีพระราชทรัพย์ 30,000.00 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (1,006,499,976,000.00 บาท) (ดูหมายเหตุด้านล่าง) สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (ปัจจุบันคือสำนักงานพระคลังข้างที่) ใช้ทรัพย์สินเพื่อสวัสดิการสาธารณะ เช่น เพื่อพัฒนาเยาวชน แต่ได้รับการยกเว้นมิต้องจ่ายภาษีและให้เปิดเผยการเงินต่อพระองค์ผู้เดียว พระองค์ยังทรงอุทิศพระราชทรัพย์ในโครงการพัฒนาประเทศไทยหลายโครงการ โดยเฉพาะในทางเกษตรกรรม สิ่งแวดล้อม สาธารณสุข การส่งเสริมอาชีพ ทรัพยากรน้ำ สวัสดิการทางคมนาคม และสวัสดิการสาธารณะ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นพระองค์เดียวในประเทศไทยที่ทรงได้รับการฉลองวาระครบรอบโดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ถึง 2 วาระ คือ ขณะทรงพระชนม์ ยูเนสโกได้ร่วมฉลองการครองราชสมบัติครบ 50 ปีของพระองค์ ในพระราชพิธีกาญจนาภิเษก เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2539 และหลังการสวรรคต ยูเนสโกได้ถวายพระเกียรติให้พระองค์ทรงเป็นบุคคลสำคัญของโลก เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ 100 ปี ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2570

โปรไฟล์นี้ดึงจาก Wikidata และ Thai Wikipedia โดยอัตโนมัติ จัดทำเพื่อเป็นดัชนีบุคคลไทยที่มีข้อมูลสาธารณะบนโลกออนไลน์ ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตามแหล่งอ้างอิงต้นทาง