กัมพูชาใช้กลไก UNCLOS 'ไกล่เกลี่ยโดยบังคับ' หลังไทยถอน MOU44

กัมพูชาประกาศเดินหน้าใช้กลไก 'การไกล่เกลี่ยโดยบังคับ' ภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) เพื่อแก้ไขข้อพิพาททางทะเลกับไทย หลังจากฝ่ายไทยตัดสินใจถอนตัวจากบันทึกความเข้าใจ (MOU44) ว่าด้วยการเจรจาพื้นที่ทับซ้อนทางทะเล

แหล่งข่าวจากทางการกัมพูชาระบุว่า การใช้กลไกดังกล่าวเป็นไปตามสิทธิของรัฐภาคีภายใต้ UNCLOS ซึ่งไทยเป็นสมาชิกอยู่แล้ว โดยการไกล่เกลี่ยโดยบังคับจะดำเนินการผ่านคณะกรรมการไกล่เกลี่ยที่ตั้งขึ้นตามอนุสัญญา หากทั้งสองฝ่ายไม่สามารถตกลงกันได้ด้วยการเจรจาทวิภาคี

การประกาศครั้งนี้เกิดขึ้นหลังไทยมีคำสั่งถอนตัวจาก MOU44 ซึ่งลงนามตั้งแต่ปี 2544 เพื่อกำหนดกรอบการเจรจาพื้นที่ทับซ้อนทางทะเลในอ่าวไทย โดยไทยให้เหตุผลว่า MOU ฉบับดังกล่าวไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และจำเป็นต้องทบทวนผลประโยชน์ของชาติ

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายระหว่างประเทศมองว่า การใช้กลไกไกล่เกลี่ยโดยบังคับอาจยืดเยื้อและซับซ้อน เนื่องจากต้องอาศัยความร่วมมือจากทั้งสองฝ่ายในการยอมรับผลการไกล่เกลี่ย ซึ่งหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ปฏิบัติตาม ก็อาจต้องขึ้นสู่ศาลระหว่างประเทศ

ผลกระทบต่อความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชาในระยะนี้ยังไม่ชัดเจน แต่การเคลื่อนไหวของกัมพูชาสะท้อนถึงความไม่พอใจต่อการถอน MOU44 ของไทย ขณะที่ฝ่ายไทยอยู่ระหว่างการตรวจสอบแนวทางที่เหมาะสมในการดำเนินการต่อไป

ทั้งนี้ พื้นที่ทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชาครอบคลุมพื้นที่กว่า 26,000 ตารางกิโลเมตรในอ่าวไทย ซึ่งมีศักยภาพด้านพลังงานและทรัพยากรธรรมชาติสูง การแก้ไขข้อพิพาทจึงเป็นประเด็นที่ต้องดำเนินการอย่างรอบคอบเพื่อรักษาผลประโยชน์ของชาติ