ประธานศาลฎีกาออกคำแนะนำสกัดกั้นฟ้องคดีปิดปาก ยกฟ้องได้ตั้งแต่ชั้นตรวจฟ้อง

ประธานศาลฎีกา ได้มีข้อแนะนำสำคัญเกี่ยวกับการจัดการคดีในกระบวนการยุติธรรม โดยเน้นย้ำเรื่องของการสกัดกั้นการฟ้องคดีเพื่อปิดปาก หรือที่เรียกกันทั่วไปในวงการกฎหมายว่า SLAPP Lawsuit ซึ่งเป็นการฟ้องร้องที่อาจถูกใช้เป็นเครื่องมือข่มขู่ประชาชนหรือผู้ที่เกี่ยวข้องในการแสดงความคิดเห็น โดยเฉพาะกรณีที่มีข้อพิพาทเรื่องสาธารณะ โดยมุ่งหวังให้คู่กรณีหยุดการกระทำหรือการเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าวอันเป็นผลมาจากการข่มขู่ทางกฎหมาย

แนวทางดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า หากศาลเห็นว่าคดีใดมีลักษณะเป็นการฟ้องเพื่อปิดปาก ไม่มีความมุ่งหมายในการดำเนินคดีอย่างแท้จริง ผู้พิพากษาสามารถมีคำสั่งยกฟ้องได้ตั้งแต่ในชั้นตรวจฟ้องของศาลชั้นต้น เพื่อป้องกันมิให้กระบวนการยุติธรรมถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการจำกัดสิทธิเสรีภาพของประชาชนที่ถูกกล่าวหาโดยไม่มีมูลความจริงหรือการฟ้องร้องที่เกินขอบเขตของกฎหมายที่พึงกระทำได้

การกำหนดแนวทางนี้สอดคล้องกับหลักการพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตย ที่กระบวนการยุติธรรมต้องเป็นกลางและคุ้มครองสิทธิของทุกภาคส่วนอย่างเท่าเทียม ไม่ควรเปิดช่องว่างให้ผู้ที่อาจมีอิทธิพลใช้ประโยชน์จากตัวบทกฎหมายเพื่อสร้างความเสียหายต่อคู่กรณีหรือบุคคลที่แสดงความคิดเห็นในประเด็นสาธารณะ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงออกของสังคมโดยรวมและสร้างความหวาดกลัวในการใช้สิทธิของประชาชนทั่วไปในการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ

ผลกระทบในทางปฏิบัติคือ ผู้ที่ถูกฟ้องร้องในลักษณะนี้สามารถได้รับการคุ้มครองทางกฎหมายที่รวดเร็วขึ้น ลดภาระค่าใช้จ่ายและเวลาในการต่อสู้คดีที่ไร้ความหมาย อีกทั้งยังช่วยรักษาชื่อเสียงและความปลอดภัยทางจิตใจของประชาชนทั่วไปที่ไม่ต้องการเผชิญหน้ากับสถานะที่ถูกกล่าวหาโดยไม่มีเหตุผล หรือถูกใช้เพื่อปิดปากในประเด็นที่มีความอ่อนไหวต่อสังคมและประชาชนในวงกว้าง

อย่างไรก็ตาม การดำเนินการในชั้นศาลยังคงต้องอาศัยการพิจารณาอย่างรอบคอบจากเจ้าหน้าที่ตุลาการ เพื่อไม่ให้การตีความขยายขอบเขตไปจนปิดกั้นสิทธิในการฟ้องร้องคดีที่มีมูลความจริง และการคุ้มครองผู้ถูกกล่าวหาจะต้องไม่ขัดต่อหลักความยุติธรรม การตัดสินใจจึงยังคงอยู่ภายใต้กรอบของกฎหมายและหลักเกณฑ์ที่ศาลกำหนดไว้ โดยมุ่งหวังให้เกิดความสมดุลระหว่างสิทธิของโจทก์และจำเลย รวมถึงการรักษาไว้ซึ่งความน่าเชื่อถือของระบบศาลยุติธรรมไทยในระยะยาว